หลังจากที่โดนโรงเรียนบังคับให้เรียนภาษาจีน 3 ปี ตั้งแต่ ป.1 ถึง ป.3 นับเป็นความทรมานของน้องหมึกอย่างยิ่ง ด้วยผลการเรียนภาษาจีนแบบ D.Dog ติดพื้นล่าง จะตกไม่ตกแหล่ ทำเอาพ่อแม่ใจหายใจคว่ำ

ตามระเบียบแล้ว โรงเรียนบังคับให้เรียนภาษาจีน 4 ปี และปีนี้ ป.4 ก็ต้องเรียนด้วย แต่หมึกคิดว่าตัวเองคงทนเรียนภาษาจีนไม่ไหวอีกแล้ว จึงขอคุณครูเปลี่ยนไปเรียนภาษาญี่ปุ่น โรงเรียนจึงส่งจดหมายมาให้ฉันเซ็นต์ยินยอม ต้องบอกว่าดีใจจนพูดไม่ออก รีบเซ็นต์ให้ทันที หมึกจึงได้เริ่มเรียนภาษาญี่ปุ่นอย่างเบิกบานใจ ในชั้น ป.4 นับว่าคุณครูให้ทางออกที่ทำให้แม่อย่างฉัน … โล่งอกไปที

หมึกเริ่มเรียนภาษาญี่ปุ่นมาได้หลายสัปดาห์ ฉันซื้อสมุดคัดลายมือมาให้ บังคับให้เขียนทุกวัน พยายามพูดภาษาญี่ปุ่นด้วยกัน และช่วยทบทวนบทเรียนให้สัปดาห์ละครั้ง เพราะไม่อยากป้อนข้อมูลบีบอัดตอนใกล้สอบ โชคดีที่หมึกไม่มีปัญหาวิชาอื่น และภาษาอังกฤษก็ใช้การได้ดี จึงเหลือแค่ฟิตภาษาญี่ปุ่นซึ่งฉันจะช่วยเต็มที่

บ่อยครั้งที่รู้สึกเหนื่อย และเบื่อที่ตัวเองไม่มีเวลาจะทำอะไรได้อย่างใจ เพราะต้องคอยวุ่นวายกับเรื่องครอบครัวและเรื่องของหมึก แต่พอเห็นความก้าวตามระยะเวลาที่ผ่านไป ก็รู้สึกชื่นใจ เรี่ยวแรงที่ลงไป … คุ้มมาก

การประคับประคองอารมณ์ของเด็กนั้นไม่ง่าย
เพราะไม่ใช่แค่ “สอน” หรือ “สั่ง” ให้ได้อย่างใจฉัน

“พ่อแม่” ต้องให้สิทธิ์ “เด็กๆ” ในการแลกเปลี่ยนความคิด
เพื่อค้นหาความต้องการร่วมของ “เรา”

การก้าวไปข้างหน้าด้วยกันสามารถทำได้
โดยให้เหตุผลและกำลังใจควบคู่กันไป
บวกกับการผลักดันเล็กๆ น้อยๆ ในทิศทางที่แอบคิดไว้

ขอซื้อระนาดมาเป็นเดือนกว่าจะได้ระนาดสมใจนึก
ค่ำนี้ใครผ่านมาอย่าแปลกใจ
เสียงระนาด … สนั่น … เบาวอลุ่มไม่ได้

จากการสอบถามจากผู้รู้ ทำให้ทราบว่าวัสดุไม้ที่ใช้ทำรางระนาดมีหลายชนิด ซึ่งแตกต่างกันทั้งคุณภาพและราคา เช่น ถ้าเป็นไม้สักราคาจะแพงมาก นอกจากเนื้อไม้ ราคาก็ยังขึ้นกับลายด้านข้างด้วย ระนาดที่ซื้อให้หมึกนั้น ราคาปานกลาง รางระนาดทำจากไม้ขนุน ลายขอบสีทอง

คุณครูบอกฉันว่า เครื่องดนตรีไทยไม่มีตกรุ่น ยิ่งเก่าเสียงยิ่งดี ถ้าหมึกขยันซ้อมไปเรื่อยๆ อย่างนี้ รับรองว่ายิ่งนานยิ่งกังวานขึ้นเรื่อยๆ เพราะแรงข้อมือดีขึ้น และเสียงระนาดเริ่มเข้าที่ โอ้แม่เจ้า แค่นี้ก็ว่าดังแล้วนะ ถ้าดังกว่านี้ข้างห้องจะด่าไหมเนี่ย

ลองจินตนาการถึงชาวต่างชาติที่อยู่ร่วมอพาร์ทเมนต์ กลางค่ำกลางคืนได้ยินเสียงระนาดแบบไทยๆ แว่วๆ แบบไม่รู้ที่มาที่ไป ก็อาจจะมีหลอนได้เหมือนกัน

เปิดเทอม ป.4 มาแล้ว ประมาณ 1 เดือน หลายคนถามด้วยความห่วงใย
หมึกเรียนหนักไหม? ทำอะไรอยู่บ้าง?

หลังจากปีที่แล้ว หมึกสมัครใจเรียนและติวอย่างหนัก ตลอดระยะเวลา 1 ปี ในช่วงที่เรียนชั้น ป.3 และเป็นตัวแทนโรงเรียนไปแข่งวิชาการหลายสนาม ปีนี้เจ้าตัวบอกฉันว่าขอพักทำอะไรที่อยากทำ โดยไม่เรียนพิเศษหลังเลิกเรียน และไม่เข้าคอร์สติวอะไรเพิ่มเติมเลย ฉันก็ตกลงตามนั้น

วิชาการนอกชั้นเรียนจึงเหลือเพียง ทำแบบฝึกหัดคุมองด้วยตนเองทุกวัน เข้าศูนย์คุมองสัปดาห์ละครั้งเย็นวันศุกร์ 17.00 – 19.00 น. เพื่อไปส่งการบ้าน และตรวจสอบความก้าวหน้าในการเรียนด้วยตนเองกับคุณครู

ตอนนี้หมึกกำลังมุ่งมั่นที่จะสอบ คณิตศาสตร์คุมองระดับ I (เทียบเท่าชั้น ม.3) ยกกำลังคล่อง ถอดรูทเป็น แยกตัวประกอบได้ (a^2+2ab+b^2) ประมาณนี้ ส่วนคุมองภาษาอังกฤษจะเน้นแบบฝึกหัดเกี่ยวกับ grammar และการอ่านเขียน เพราะที่โรงเรียนใช้ทักษะการพูดเยอะแล้ว

นอกเหนือจากคุมองก็เป็นกิจกรรมบันเทิงล้วนๆ

หมึกเรียนเปียโนมาตั้งแต่ 3 ขวบ ตอนนี้เรียน “เปียโน” ขั้นกลาง Grade8 ทุกวันอาทิตย์บ่าย และตั้งใจซ้อมสม่ำเสมอทุกวันก่อนนอน วันละ 20 นาที ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่บรรยากาศในบ้านหวานมาก

ตั้งแต่ดูหนังเรื่องระนาดเอกเมื่อหลายปีก่อน หมึกก็ฝังใจใฝ่ฝันอยากเล่นดนตรีไทย พอเปิดเทอม ป.4 ก็ตรงดิ่งไปสมัครเข้าวงปี่พาทย์ โปรเจคใหม่ปีนี้ คือ “ระนาด” ซึ่งนอกจากเลือกเรียนเป็นวิชาเลือกที่โรงเรียนแล้ว ยังขอไปเรียนเพิ่มเติมในวันเสาร์เช้าด้วย

เรียนไปสักพักก็มาขอซื้อระนาด ซึ่งทำให้ฉันลังเลใจ ไม่รู้ว่านักดนตรีน้อยจะจริงจังแค่ไหน จึงบอกคุณครูไปตรงๆ “มาสเซอร์คะ ที่บ้านมีเปียโนแล้ว ถ้าจะต้องซื้อระนาดมาตั้งอีกอย่าง ก็อยากให้เขาเล่นจริงจังนะคะ อยากให้มาสเซอร์ช่วยดูความตั้งใจ ว่าควรซื้อหรือไม่ ที่บ้านแคบมาก ไม่อยากได้เฟอร์นิเจอร์เพิ่มแล้วค่ะ”

หลังจากนั้นสองสัปดาห์มาสเซอร์โทรมา “ผมคิดว่าเขาหน่วยก้านดี หัวไว และตั้งใจนะครับ ถ้าคุณแม่พร้อมที่จะซื้อให้เขา ผมก็คิดว่าเหมาะครับ เขาจะได้ซ้อมที่บ้านด้วย” ดังนั้น สัปดาห์นี้ฉันจึงต้องเคลียร์พื้นที่ว่าจะเอาระนาดมาลงตรงไหน

นอกจากระนาดหมึกก็ไปสมัครเข้า “ชมรมหมากล้อมโกะ” ซึ่งจะประชันฝีมือกันช่วงพักกลางวัน และมีการไต่ระดับอย่างเป็นขั้นเป็นตอน หมึกชอบเล่นโกะมานานแล้ว แต่เข้าชมรมไม่ได้ เพราะเมื่อก่อนตอนช่วงพักกลางวันต้องติววิชาการ ปีนี้เลยได้เล่นโกะสมใจ

ประโยชน์ของการเล่นหมากล้อมโกะมีมากมาย ทั้งการวางแผนกลยุทธ์ คณิตศาสตร์ ปรัชญา และสมาธิ ควบคู่กันไปหลายด้าน การใช้เวลาเล่นโกะจึงดีกว่าเกมส์คอมพิวเตอร์มาก ดังนั้นคำขอล่าสุดที่ทำให้ฉันคิดหนัก คือ “แม่ครับ หมึกอยากได้กระดานโกะ อยากเล่นที่บ้านกับคุณแม่”

ไม่ใช่ว่ากลัวจะเล่นสู้หมึกไม่ได้ แต่กระดานโกะที่ว่านั่นมันแพง กระดานและตัวหมากอย่างดี ชนิดเล่นกันชั่วลูกชั่วหลาน ราคาหลายพันบาท ส่วนชนิดที่ราคาถูกกว่า ซึ่งมีคุณภาพสมฝีมือก๊องแก๊งในขั้นนี้ ก็ยังราคาเกือบพัน และที่สำคัญระนาดเอกกำลังจะมาส่งวันเสาร์นะเนี่ย

โดยรวมๆ ปีนี้ พอลดความเครียดจากงานวิชาการลงไป หมึกก็มาปลิ้นออกทางสร้างสรรค์สุดๆ ซ้อมดนตรีจริงจัง บ้าพลังไปกับการวาดรูป นอนกระดิกขาดูการ์ตูน เล่นเกมส์คอมพิวเตอร์แนว Strategy จัดทัพวางแผนการรบ ซึ่งฉันอนุญาตให้เล่นเฉพาะเสาร์-อาทิตย์ ไม่ให้เล่นในวันธรรมดา

ตอนนี้มี 2 คำถามในใจ

1. ฉันควรซื้อกระดานหมากล้อมโกะให้หมึกหรือไม่?
2. ฉันตามใจลูกมากไปไหม?

ขับรถไปกับเจ้าหมึกสองคน เราตกลงแบ่งช่วงเวลากันอย่างนี้ ตอนเช้าฉันขอฟังข่าว FM96.5 หรือ FM100.5 ตอนเย็นหมึกขอฟังเพลง FM104.5 หรือ FM106.5 การฟังวิทยุด้วยกันทำให้เรามีเรื่องสนทนา แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันเป็นประจำ เช้าๆ มักเป็นเรื่องข่าว เย็นๆ มักเป็นเรื่องเพลง

ท่อนหนึ่งของเพลงที่หมึกติดใจร้องว่า “ชีวิตฉันขาดเธอไม่ได้” หมึกก็คร่ำครวญอยู่อย่างนั้น จนฉันทนไม่ได้

หมึกคิดว่าเขาพูดจริงไหม

ก็คงจริงนะ “ชีวิตฉันขาดเธอไม่ได้” (ยังคงคร่ำครวญไม่เลิก)

ขาดแล้วจะเป็นยังไง มันก็ยังอยู่ต่อไปได้ มันยังไม่ตายหรอก แต่อาจจะสุขน้อยลงเท่านั้นเอง

อืม คงงั้นมั๊ง (เด็ก ป.4 เริ่มใช้ความคิด)

ไม่มีใครขาดใครไม่ได้หรอก แต่อยู่กับบางคนแล้วเราอาจจะสุขมากหน่อย

“ชีวิตหมึกขาดแม่ไม่ได้” (อุ๊ย … เนื้อเพลงเปลี่ยนไป)

สักวันนึงถ้าขาดแม่หมึกก็คงอยู่ได้ แม่ไม่ได้อยู่ค้ำฟ้านะ

แต่ถ้าขาดแม่ไปตอนนี้หมึกอยู่ไม่ได้ หมึกจะไม่มีค่าขนม ไม่มีใครมารับที่โรงเรียน จะเรียกแท็กซี่ก็ไม่ได้ ไม่มีตังค์ ชีวิตคงลำบากนะครับ

คิดเรื่องเงินมาก่อนเลยนะยะ

+ + + + + + + + + + + + + + + + + + + +

สักวันหนึ่งเราคงไม่มีกัน แต่ฉันเชื่อมั่นว่าเด็กที่สามารถรักตัวเองได้ ละเมียดละไมและเข้าใจความรู้สึกของตัวเองดี จะสามารถโอบกอดจิตใจตนเองให้อบอุ่น ในวันที่เหน็บหนาว สามารถยืนหยัดท่ามกลางสายลมแห่งความเหงา โดยไม่ตีโพยตีพาย

ภาวะเอื้ออาทรทางใจเกิดขึ้นได้ง่าย
ยามที่เรารู้สึกดีกับใคร

… แต่ …
ความรู้สึก “ขาดเธอไม่ได้” เทียบเท่า อันตราย

ทุกขณะจึงต้องเฝ้าระวังความรู้สึก
ไม่ให้ถลำลึกเป็นภาระใคร

ถ้ารักจริงอย่าพูดว่า “ขาดเธอไม่ได้”
เพราะมันเป็นการผลักภาระไปให้คนที่รักอย่างแยบยล
จนอีกคนยากจะปฏิเสธง่ายๆ

ชีวิตฉัน “ขาดเธอก็อยู่ได้”
แต่การมีเธอข้างกายทำให้ชีวิตนี้ … เยี่ยมมาก